Oostvoornse Meer

NATIONAAL (VLIEG)VISCENTRUM OOSTVOORNSE MEER

Het Oostvoornse Meer is uniek in Europa. Het is een langzaam verzoetend, tegenwoordig weer verzoutend, kunstmatig meer. In feite een zee inham, waar in een vroeg stadium regenboogforel in is uitgezet. Omdat het een afgesloten stukje zee is vond die forel er een rijk gedekte dis: garnalen, stekelbaars en haring waren er in overvloed. Het gevolg was dat de forel groeide als kool en al binnen enkele jaren zo goed als aan het biologisch maximum zat. Het is de aanwezigheid van deze reuze forellen die de reputatie van het Oostvoornse Meer onder (vlieg)vissers heeft gemaakt. Met andere woorden vissers komen naar het Oostvoornse Meer omdat ze daar kans maken de forel van hun leven te vangen. En ze blijven komen omdat grote vis verslavend werkt.

Dit stuk bevat een opzet om van een meer waar de hengelsport gemarginaliseerd wordt, te komen tot een meer dat als een trotse baken de fraaie kunst van het (vlieg)vissen uitstraalt, zijn reputatie als mekka voor grote vis waardig.

Visstand
In den beginne was er vis, grote vis. Vissers komen naar het OVM om grote vis te vangen en alleen om grote vis te vangen. Nu is een deel van de plannen bedoeld om de vissers ook om andere redenen naar het OVM te laten komen maar in de kern blijft grote vis de belangrijkste reden.
Met andere woorden: geen grote vis, geen (vlieg)viscentrum. Daarom moet de grootste inspanning gericht zijn op het behouden en waar nodig opnieuw opbouwen van een stabiel bestand aan grote vis. Daartoe moet er een meetsysteem komen van mensen en techniek die de op gang komende verzouting biologisch en chemisch gaat monitoren.

Biotoopmonitoring
Er komt een commissie die gaat vaststellen op welke punten en met welke frequentie watermonsters moeten worden genomen om de biologisch chemische toestand van het meer zo goed mogelijk in kaart te brengen en te controleren. Daarnaast stelt deze commissie vast welke parameters van belang zijn voor de groei van de vis zodat die uit de analyse van de watermonsters naar voren kunnen komen. 
In eerste instantie zal de daadwerkelijke monitoring dan wel bemonstering worden uitgevoerd door een kleine groep monsternemers. Dit is nodig om in te kunnen spelen op veranderingen en meet methodes en technieken te kunnen fijn afstemmen.  
In een later stadium wordt de monitoring overgenomen door een geautomatiseerd, online meetnet te ontwikkelen door de biotoopcommissie, mogelijk in samenwerking met een universiteit of hogeschool.

Vismonitoring
Naast het in kaart brengen van chemische en biologische waarden is het zeer van belang de gevolgen voor de visstand en de groei van de vis vast te stellen. Voor een groot deel kan hierbij natuurlijk gevaren worden op de waarden zoals die bekend zijn uit de literatuur. Ons voorstel is om daarnaast een eigen onderzoek te starten waarin gepoogd wordt de chemisch biologische waarden in verband te brengen met de groei van de vis teneinde te komen tot een optimalisering i.e. maximale groei.
Daarnaast dient er opnieuw te worden vastgesteld wat de maximale draagkracht is van het OVM. Nu (2010) wordt de visstand als mager beschouwd door veel vissers. Het streven moet dus zijn om het aantal aanwezige vissen te verhogen. Natuurlijk is er een grens aan de natuurlijke draagkracht van het meer die ondermeer bepaald wordt door de voedselvoorraad. Maar op voorhand moet die grens niet als absoluut worden voorgesteld. De biologische grens moet worden vastgesteld maar niet heilig verklaard. Mocht blijken dat het natuurlijk bestand altijd suboptimaal zal blijven in vergelijking tot de wensen van de vissers dan moet de mogelijkheid open liggen om de visstand kunstmatig boven het biologisch optimum te brengen en te houden.

Put and take – enkele voors en tegens
Een van de mogelijkheden die de op te richten monitoring en optimalisatiecommissie nadrukkelijk moet openhouden is het omvormen van het OVM naar een put and take fishery. In een dergelijke fishery worden vissers geacht de gevangen vis mee te nemen, het aantal gevangen vissen wordt bijgehouden en nieuwe vis wordt uitgezet om de ontrokken vis te vervangen.
Voordeel van een dergelijk systeem is dat er een zekere omloop snelheid in het visbestand is; vis verblijft relatief kort in het meer en daarom is de kans op ziektes minimaal. Bovendien vermindert de dressuur van de vissen drastisch wat de vangkans verhoogt.
Het meer als een put and take beschouwen maakt het ook mogelijk om te onderzoeken of de thans geldende gesloten tijd gehandhaafd moet blijven. In een semicommerciële opzet kan een gesloten tijd zeer hinderlijk zijn.

Nadeel van een dergelijk systeem is dat, om de reputatie van grote vissen water in stand te houden, er grote vis moet worden uitgezet hetgeen een kostbare zaak is. Bovendien wordt het unieke potentieel van het OVM, een unieke melange aan prooidiertjes die een uitstekende groei van met name regenboogforel mogelijk maakt, niet langer benut.

De keuze put & take of catch & release (huidige situatie) zal in onderling overleg moeten plaats vinden op basis van de toekomstige bestemming van het meer.

Stappen
Het plan met betrekking tot de visstand valt dus in een aantal stappen uiteen.
1 Oprichting van een monitoring en optimalisatie commissie.
2 Oprichting van een monitoringswerkgroep
3 Opstellen van optimalisatie plannen
4 Uitvoer optimalisatie plannen 

Toegang
Met de visstand op peil volgt het tweede punt: toegang. Een prima visstand in een ontoegankelijk water is van geen waarde. Met andere woorden de vissers moeten er bij kunnen. Viswater moet niet alleen beschikbaar maar ook bereikbaar zijn.
Ruwweg valt een meer op twee manieren te bevissen: vanaf de kant en vanaf het water.

Vissen vanaf de kant 
Een vliegvisser heeft, anders dan vissers die andere vistechnieken gebruiken, ruimte achter zich nodig voor het strekken van de lijn. Nu is het OVM gezegend met keiendammetjes die zo’n 15 meter van de daadwerkelijke oever liggen. Deze dammetjes zijn voor het merendeel wadend te bereiken en vormen dan een prima basis om vanaf te vissen. De kantvisser moet dan wel gezond en goed ter been zijn en bereid zijn te waden. Daarnaast  moet de kantvisser volwassen zijn; kinderen zijn simpel weg niet lang genoeg om droog bij de dammetjes aan te komen.
Het meer is tot nu toe onbereikbaar voor kinderen, ouderen van dagen en invaliden. Hetgeen totaal onwenselijk is. Oplossingen liggen voor de hand. Het idee is een flink aantal dammetjes te laten zoals ze zijn maar op verschillende plaatsen series dammetjes bereikbaar te maken door middel van bruggetjes of toegangsdammetjes.
Om de kantvisser verder tegemoet te komen komt er dicht bij het (vlieg)viscentrum een steiger of pier die een eind het water in loopt. Deze kan zonder problemen betreden worden door mindervaliden en rolstoelers. Daarnaast kan de steiger of pier dienst doen als instructieplatform voor (vlieg)viscursussen. Dergelijke steigers of pieren zijn natuurlijk ook wenselijk op plekken die dicht bij andere (invaliden)parkeerplaatsen liggen. 

Vissen vanaf het water
Als bij elk meer ontsluit de beschikbare oever maar een fractie van het bevisbare oppervlak voor de visser. Daarom moet de mogelijkheid het OVM vanaf het water te bevissen worden uitgebreid. Dit kan door ongemotoriseerde of elektrisch gemotoriseerde boten toe te staan en door boten te verhuren bij het (vlieg)viscentrum.
Een bijkomend voordeel van het toestaan van boten is dat wederom mindervaliden de mogelijkheid wordt geboden het (vlieg)vissen te beoefenen.

In de ogen van de opstellers dezes is er op het OVM geen plaats voor boten aangedreven door verbrandingsmotoren. Als aandrijving komen wind, spierkracht en elektriciteit in aanmerking, waarbij dat laatste de voorkeur verdient voor huurboten.

Diensten
Het centrum levert of coördineert, naast het vissen op salmoniden, nog een aantal (vlieg)vis gerelateerde diensten: overnachtingen, (vlieg)viscursussen, vliegbind- en materiaalcursussen, gidsen, bootverhuur, hengelsportwinkel, (vlieg)viskampen, (vlieg)visfairs, het Nationaal Documentatie Centrum Vissen en intensieve controle op stropen en vervuilen.


Overnachtingen
Dit is een dienst die bovenaan moet staan omdat hij de basis vormt voor veel andere activiteiten. Het OVM ligt niet midden in het land wat betekent dat veel mensen ver moeten reizen om er te komen, bovendien is de avond een van de beste visperiodes op een dag. De combinatie van die twee resulteert in een overnachtingsbehoefte. 
Dat er langere tijd verbleven kan worden maakt het ook mogelijk package deals aan te bieden aan (buitenlandse) gasten, bijvoorbeeld een weekend vissen op Oostvoorne inclusief ontbijt en boot.

(Vlieg)viscursussen en vliegbindcursussen
In het centrum worden een aantal keren per jaar vis- en bindcursussen georganiseerd. Dit kan in de vorm van een aantal dagdelen maar aangezien het centrum overnachtingsmogelijkheden biedt ook in de vorm van intensieve trainingen van een aantal dagen op rij.
Deze cursussen staan in eerste instantie open voor VNV leden maar kunnen ook op aanvraag georganiseerd worden voor externe groepen.
Een aantal cursussen zal er op gericht zijn kader voor vliegvisverenigingen in den lande op te leiden. Dit zijn voortgezette cursussen gericht op zowel vliegvistechniek als op didactische vaardigheden.

Gidsen
Het centrum beschikt over een bestand gidsen die ingehuurd kunnen worden door gasten. 

Bootverhuur
Bij het centrum hoort een vloot van visfluisterboten die te huur zijn. Weer staat deze faciliteit in eerste instantie open voor VNV leden. Boten zijn per dagdeel te huur.

Winkel 
In het centrum is plaats voor een kleine zeer gespecialiseerde winkel. Hier kunnen vliegvissers leaders, vliegen en ander klein materiaal kopen toegesneden op het OVM.

Viskampen
Er is een toenemende behoefte aan kampen waar kinderen gedurende wat langere tijd kunnen worden ondergebracht. Daarnaast streeft de VNV naar meer jeugdleden. Beide zaken worden bij elkaar gebracht in vliegviskampen. Dit zijn kampen waarbij de gasten vliegvissen en vliegbinden leren in een setting waarin de verworven kennis meteen in de praktijk kan worden gebracht maar ook een setting waarin voor de vliegvisser belangrijke waarden kunnen worden aangeleerd en versterkt: respect voor natuur en mens.

Vliegvis fairs
Het OVM voldoet aan vrijwel alle eisen die worden gesteld aan de locatie voor een vliegvis fair: ruimte, water, vis, parkeergelegenheid, afsluitbaarheid. Het ligt dan ook voor de hand om gebruik te maken van wat er is en in de toekomst fairs op het OVM te organiseren.

Nationaal documentatiecentrum vliegvissen
In het vliegvis centrum wordt het nationaal documentatiecentrum vliegvissen ondergebracht. Doel van het documentatiecentrum is het verzamelen en toegankelijk maken van in Nederland verschijnende publicaties op het gebied van vliegvissen in breedste zin. Kern van de verzameling vormen de publicaties van de VNV zelf.

‘Eigen kweek eerst’
De visbezetting van het meer bestaat voor een groot deel uit salmoniden. Deze worden (op dit moment) aangeschaft in Duitsland. Het transport van deze salmoniden loopt zo nu en dan tegen problemen op. Met name voor het transport van vissoorten die op de Zwarte Lijst staan (bijvoorbeeld zalm) moeten uiteenlopende vergunningen worden aangevraagd. Dat laatste verloopt steeds stroever.
Het is te overwegen om aan het Oostvoornse Meer een eigen kwekerij te starten. Een kwekerij die deels vis levert voor de handel (en zich daarmee kan bedruipen) en deels voor eigen gebruik. Op die manier wordt het mogelijk om een eigen unieke stam op te kweken. En een bijdrage te leveren aan de herintroductie aan zeeforel en zalm in Nederland.

Controle en handhaving
Het OVM kent ook een groot nadeel: het is groot en afgelegen en daarom populair bij stropers en criminelen. 
Een deel van de oplossing voor dit probleem zit in de frequente aanwezigheid van meer mensen. Hoe vaker slechtwillenden worden aangetroffen door bezoekers, hoe meer de wetovertreders zullen weg blijven. 
Voor het  andere deel helpt alleen intensieve controle. 
Om een constant hoge intensiteit van controle te kunnen waarborgen zal er een team van opsporingsambtenaren worden samengesteld die geen andere taak heeft dan het bewaken van het OVM.

Infrastructuur
De infrastructuur van het centrum kan op verschillende wijzen vorm krijgen: gebruik maken van de bestaande faciliteiten, uitbouw van de bestaande faciliteiten, nieuwbouw.

Bestaande faciliteiten
Rond het OVM staan verschillende horeca gelegenheden. Een mogelijkheid is het Nationaal centrum onder te brengen in een van deze gelegenheden.

Uitbouw bestaande faciliteiten
Als mocht blijken dat het onderbrengen van het Nationaal Centrum in een van de bestaande gelegenheden niet lukt vanwege ruimte gebrek kan er overwogen worden om een bestaande gelegenheid uit te bouwen dan wel een annex te beginnen.
Het voordeel van beide bovenstaande suggesties is dat er gebruik wordt gemaakt van wat al aanwezig is: geen extra horeca vergunning nodig, horeca faciliteiten zijn al aanwezig, horeca personeel is al aanwezig. Nadeel  is natuurlijk dat er met een tweede partij onderhandeld moet worden over de precieze vorm van het Centrum.

Een andere invulling van Uitbouw van bestaande faciliteiten is samenwerken met de duikers en bijvoorbeeld het vulstation bij Slag Baardmannetjes uitbreiden tot een volwaardig centrum.

Nieuwbouw
Dit is de meest ingewikkelde en waarschijnlijk kostbaarste optie. Het Centrum wordt nu van de grond af aan opgebouwd naar eigen inzicht en wensen. 
Naast een heleboel meer zijn er twee grote problemen met deze aanpak: geld en de vraag of er nog aan het OVM gebouwd mag worden.

Bemensing
Het centrum vraagt om een permanente bezetting. Een bezetting die deels ingevuld wordt door vrijwilligers geassisteerd door één of meer betaalde krachten.

Financiering
Afhankelijk van de precieze uitwerking van de plannen dienen er in meer of mindere mate fondsen te worden aangeboord ter realisatie.
Het zal duidelijk zijn dat nieuwbouw van het Centrum een ander soort financiering vraagt dan een minder ambitieuze opzet.  Het is echter duidelijk dat er gezocht moet worden naar twee soorten financiering: eenmalige financiering gerelateerd aan opzet en bouw van het centrum en een doorlopende financiering voor het in bedrijf houden van het centrum.

De eenmalige kosten lenen zich voor subsidies en bijvoorbeeld de uitgifte van aandelen.
De lopende kosten vallen uiteen in kosten die meteen te verhalen zijn op de gasten, zoals de diensten en overhead en instandhoudingskosten die dat niet zijn. 
Uiteraard zullen alle diensten die direct aan specifieke gasten geleverd worden zodanig geprijsd moeten zijn dat de kosten gedekt zijn.
De diffusere instandhoudingskosten zoals de controles zouden zeer wel kunnen worden betaald uit een nieuw in te voeren Oostvoornse Meer vergunning die uitgegeven wordt door de ook nieuwe Visvereniging Oostvoornse Meer (VOM). In dit scenario wordt het OVM weer uit de vispaslijst gehaald en kan eenieder een speciale vergunning aanschaffen. 
Een andere mogelijkheid is het betalen van een toegangsprijs per keer. Dit laatste sluit goed aan bij een put and take meer.

Meer met het meer
Bovenstaande is gebaseerd op het gebruik van het meer door sportvissers. Maar er zijn meer gebruikers. Denk daarbij aan surfers, duikers, zwemmers en natuurliefhebbers. Alles bijeen een grote groep die door het jaar heen intensief gebruik maken van het meer. En waarvoor amper tot geen faciliteiten beschikbaar zijn. Duikers en surfers zijn gedwongen zich te verkleden in weer en wind, er zijn geen schuilmogelijkheden, sanitaire voorzieningen ontbreken. Het gebruik van een dergelijk centrum kan natuurlijk gedeeld worden. En daarmee delen we de verantwoordelijkheid en de kosten van een dergelijk centrum. En door te delen vergroten we het maatschappelijk belang. Want het meer heeft een grote recreatieve functie, niet alleen binnen de gemeente Westvoorne maar ook voor de gehele Rijnmond. Dat belang kan wellicht leiden tot intensieve (lees financiële) samenwerking met de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam.

Stappen
Toegang, infrastructuur en controle laten zich samenvatten in het volgende stappenplan:
1. Zoeken naar mogelijke participanten
2. Uitbreiding van de Oostvoornse Meer Advies Commissie.
3  Meteen intensiveren van de controle.
4  Uitwerken van een definitief plan.
5  Uitvoering van het plan.


 

Wandelroutes

wandelaars bij tenellaplas

Een overzicht van alle wandelroutes in Westvoorne op website routeyou.com

Wandelroute Strypsepad

Klik hier

Bezoeker